TechMakers en Simulise over competentieontwikkeling: “Betekenisvolle opdrachten én een plek waar je groei echt kunt laten zien.”

Hoe zorg je dat leerlingen begrijpen wat ze leren en hoe ze groeien? Binnen het programma van TechMakers staat die vraag centraal. In een pilot met Simulise onderzoeken scholen hoe ze competentieontwikkeling zichtbaar kunnen maken voor leerlingen en docenten. 

“We willen dat leerlingen zien wat ze leren en waar ze naartoe groeien. Dat raakt precies de kern van goed onderwijs.”, vertelt Naomi Veldhoven, netwerkcoach van Buro Hebe bij het programma van TechMakers. In dat innovatieve onderwijsprogramma werkt het consortium van TechMakers scholen aan realistische, betekenisvolle opdrachten uit de praktijk van echte bedrijven.  

“Samen bepalen we wat passend is voor leerlingen. Hoeveel begeleiding is nodig? En welke rol speelt het bedrijf?”

Van theorie naar relevante praktijk

Geen losse projecten, maar praktische ervaring opdoen in contextrijk onderwijs dus. “Leerlingen bloeien op als ze mogen leren in de beroepspraktijk. De samenwerking met het mbo, hbo en het bedrijfsleven en de focus op real-world problems creëert voor hen een geïntegreerde omgeving die is gericht op hun loopbaan.”, vertelt Naomi. Ze begeleidt twaalf scholen die samenwerken, leren en opdrachten ontwikkelen. 

“We vertalen het vraagstuk van een bedrijf naar een levensechte opdracht en bepalen wat passend is voor leerlingen. Wat mag je precies verwachten van een mavo-leerling? Hoeveel begeleiding is nodig?”. Opdrachtgevers zijn ook actief betrokken: ze geven een kick-off, voorzien de leerling van feedback en zijn betrokken bij de eindbeoordeling.  

Leerlingen in Naaldwijk zijn bijvoorbeeld bezig met onderzoekend leren in samenwerking met een lokale teler. Op school experimenteren ze met het kweken van cressen. Tegelijkertijd onderzoeken ze hoe je het product in de markt kunt zetten of verkoopklaar maakt voor de horeca.  

“Dan wordt het opeens écht heel echt voor leerlingen”

En in Urk werken leerlingen samen met een lokale supermarkt. Ze ontwikkelen zelf verspakketten met gezonde recepten. Sommige van die pakketten belanden daadwerkelijk in de winkel. “Dan wordt het opeens écht heel echt voor de leerlingen,” zegt Naomi.

Van doen naar begrijpen

Juist doordat leerlingen zoveel doen, ontstaat een nieuwe vraag: hoe maak je zichtbaar wat ze leren? TechMakers scholen werken met de welbekende competenties als samenwerken, reflecteren en onderzoeken, maar ook flexibiliteit, eerlijk handelen en kwaliteit leveren, krijgen een plek. Elke competentie is uitgewerkt in gedragsindicatoren en vertaald naar leerlingtaal.  

“Docenten coachen leerlingen continu: wat gaat goed en wat kan beter? Die ontwikkeling wil je natuurlijk zichtbaar maken.” In de praktijk bleek dat soms lastig. Scholen gebruikten verschillende systemen en dat gaf niet altijd voldoende overzicht.   

“Leerlingen verzamelen bewijsstukken die ze koppelen aan hun ontwikkeling. Zo zie je welke groei ze hebben doorgemaakt”

Die behoefte leidde tot een pilot met Simulise. Een groot deel van de betrokken scholen stapte in. “Simulise geeft het proces goed weer,” vertelt Naomi. “Leerlingen tonen hun ontwikkeling aan met bewijsstukken, zoals foto’s, verslagen en interviews en maken zo hun groei zichtbaar.” 

Leren van én met elkaar

De pilot laat ook zien dat implementatie tijd vraagt. “Het systeem zelf is niet de oplossing,” benadrukt Naomi. “Het helpt je, maar de kwaliteit schuilt in hoe je het inzet in je onderwijs.”Vooral het integreren in de dagelijkse praktijk is uitdagend. Hoe maak je het onderdeel van je lesroutine? Hoe gebruik je het in coaching? .  

Daar speelt het netwerk van TechMakers een belangrijke rol in. Scholen delen ervaringen, ontwikkelen samen en leren met en van elkaar tijdens netwerksessies. “Je hoeft het wiel niet alleen uit te vinden. Juist die samenwerking maakt het verschil.” Op sommige scholen wordt het portfolio al ingezet bij coaching en loopbaanbegeleiding. Leerlingen reflecteren op hun ontwikkeling en gebruiken het als basis voor gesprekken met mentoren en ouders. 

“Het portfolio geeft een veel completer beeld dan alleen een rapport met cijfers”

Sterkere aansluiting op de toekomst

De combinatie van praktijkopdrachten en een portfolio zorgt voor een betere aansluiting op het vervolgonderwijs. Competenties sluiten aan bij het mbo. “Leerlingen kunnen laten zien wat ze kunnen,” zegt Naomi. “Dat geeft een completer beeld dan alleen een rapport met cijfers.”  

De eerste ervaringen laten zien dat Simulise een waardevolle aanvulling is voor TechMakers scholen. Maar succes komt niet vanzelf. “Het is geen heilige graal,” zegt Naomi. “Je moet vooraf goed nadenken over wat je wilt bereiken en hoe je het in de praktijk gebruikt.”

De pilot maakt vooral één ding duidelijk: als je leerlingen eigenaarschap wilt geven, moet je hun ontwikkeling zichtbaar maken. “En precies daar zit de kracht,” besluit Naomi. “Betekenisvolle opdrachten én een plek waar je groei echt kunt laten zien.”