Scholengroep Penta start met een bestuurslicentie: “Zo maken we groei van leerlingen écht zichtbaar”.

Leerling groei zichtbaar maken met portfolio

Praktijkgericht onderwijs vraagt om een goed portfolio

Scholengroep Penta bestaat uit negen scholen in Zuid-Holland, variërend van vmbo tot vwo. Een belangrijk toepassingsgebied van het portfolio is het praktijkgerichte programma (PGP) op de mavo en havo. Leerlingen werken daar aan realistische opdrachten uit het bedrijfsleven. “Ze doen bijvoorbeeld onderzoek, interviewen professionals of werken aan vraagstukken van organisaties,” legt Liese uit. “Dat levert veel foto’s, verslagen en interviews op. Simulise is een ideale plek om die te documenteren.”

Het portfolio helpt docenten bovendien om het leerproces goed te beoordelen. “Binnen het PGP krijgen leerlingen geen traditioneel cijfer, maar een beoordeling. Dan is het extra belangrijk dat je het proces en de resultaten goed vastlegt.”

Op verschillende locaties werd eerder al met andere portfoliotools gewerkt. Toch leenden die zich niet altijd even goed voor het uiteindelijke doel. “Daarom ben ik gaan inventariseren welke tool daar wél goed bij aansluit.”

Een van de Penta-scholen was erg enthousiast over Simulise. “Ook ik zag er direct voordeel in als dit op meer scholen gebruikt zou worden. Dat heb ik gedeeld met de directie en een aantal scholen is Simulise toen gaan gebruiken. Vanuit financieel en praktisch oogpunt was de bestuurslicentie een logische stap.”, vertelt Liese.

Het betekent niet dat elke school nu verplicht is met Simulise te werken. “Scholen behouden volledig hun keuzevrijheid,” zegt de strategisch accountmanager. “Als docenten zien wat collega’s ermee doen, ontstaat er enthousiasme en worden ze vaak nieuwsgierig.”

Dat wordt versterkt doordat scholen projecten en formats met elkaar kunnen delen. Een goed ingericht project kan relatief eenvoudig worden overgenomen en aangepast door een andere school. “Daardoor wordt het steeds laagdrempeliger om ermee te beginnen.”

Bij Penta speelt de doorlopende leerlijn een belangrijke rol. Leerlingen kunnen hun portfolio blijven gebruiken wanneer ze binnen de scholengroep doorstromen, bijvoorbeeld van mavo naar havo. “Bij reflectieopdrachten zie je hoe iemand zich ontwikkelt van havo 1 tot havo 5.”

Dat helpt leerlingen om beter inzicht te krijgen in hun eigen ontwikkeling. “Het laat zien: waar kom ik vandaan en waar sta ik nu? Zo wordt groei zichtbaar. Bovendien blijft het portfolio na de middelbareschooltijd beschikbaar. Dat vind ik een erg waardevolle feature van Simulise.”

Het portfolio kan namelijk ook buiten school ingezet worden. Als leerlingen doorstromen naar het hbo of gaan solliciteren, kunnen zij hun werk en ervaringen laten zien. “Leerlingen hebben meestal nog weinig werkervaring, maar met een portfolio kunnen ze wel aantonen aan welke projecten ze hebben gewerkt,” zegt Van der Waal. “Dat zegt soms meer dan alleen cijfers.”

Vanuit haar rol als strategisch accountmanager werkt Liese intensief samen met bedrijven en organisaties. Zij ziet veel kansen om projecten uit de praktijk te verbinden aan het onderwijs.“Bedrijven willen graag samenwerken met scholen, maar weten ze nog onvoldoende te bereiken. Door projecten te organiseren en in Simulise vast te leggen, kunnen leerlingen hun werk ook laten zien aan externe partners.”e ontwikkeling van leerlingen echt centraal te zetten.

Over de samenwerking met Simulise is Liese enthousiast. “De kennissessies van Simulise zijn echt afgestemd op de praktijk van docenten,” vertelt ze. “Dat maakt het laagdrempelig om ermee aan de slag te gaan.”

Omdat het gebruik van het platform binnen Penta nog relatief nieuw is, wordt er ook volop geleerd. “Wat we misschien anders hadden kunnen doen, is vooraf meer structuur bedenken. Als iedereen het op zijn eigen manier inricht, ontbreekt er soms overzicht. Het helpt als je eerst nadenkt over bijvoorbeeld rubrics of naamgeving. Vooral als een leerling intern doorstroomt, is het fijn dat het portfolio mee kan groeien en dat de manier van beoordelen zo vergelijkbaar blijft.”

Voor andere besturen die met een portfolio willen starten, heeft Liese een duidelijk advies:“Bedenk vooraf goed wat je ermee wilt bereiken. Wil je reflectie stimuleren, vaardigheden zichtbaar maken of projecten documenteren? Als je dat helder hebt, kun je het platform heel gericht inzetten.” Daarnaast benadrukt ze het belang van samenwerking tussen scholen. “Laat vooral zien wat er al gebeurt. Wanneer docenten inspirerende voorbeelden zien van collega’s, gaan ze vaak vanzelf enthousiast aan de slag.”