Wat gebeurt er als je leerlingen de tijd geeft om zich breed te ontwikkelen? In Zwolle, bij Onderwijsroute 10-14, weten ze dat inmiddels. Daar bouwen ze al zes jaar aan een onderwijsconcept dat invulling geeft aan die vraag. Leerlingen van 10 tot 14 jaar leren hier samen, in een omgeving die het primair en voortgezet onderwijs samenbrengt.

Dat vraagt om een andere manier van lesgeven en omgaan met voortgang. “We zochten een manier om echt inzicht te krijgen in hoe een leerling groeit. Zonder cijfers dus.”, vertelt Dianne van Meerveld, docent en kartrekker van Simulise binnen de school. Die behoefte bracht hen bij het e-portfolio van Simulise, dat inmiddels een vaste plek heeft binnen de leerroute.

Een onderwijsconcept dat draait om ontwikkeling

Onderwijsroute 10-14 is geen traditioneel onderwijssysteem. Waar op de meeste scholen vaak al vroeg wordt geselecteerd op niveau, stellen zij dit bewust uit “Onze leerlingen zitten in gemixte groepen van verschillende leeftijden en niveaus. Dat zorgt automatisch voor een andere dynamiek en een andere manier van leren.”, vertelt Dianne. 

Deze opzet maakt het mogelijk om te kijken naar de persoonlijke ontwikkeling van leerlingen. “Leerlingen verhouden zich hier minder tot een klas of cijferlijst en meer tot zichzelf: waar sta ik en waar wil ik naartoe?” 

De school combineert de pedagogische benadering van het primair onderwijs met de vakinhoud van het voortgezet onderwijs. Docenten geven meerdere vakken en kennen hun leerlingen goed. “We zien onze leerlingen de hele dag. De lijntjes zijn dus kort en we kunnen zo beter aansluiten bij wat een leerling nodig heeft.”

“Leerlingen verhouden zich hier minder tot een klas of cijferlijst
en meer tot zichzelf”

Betekenisvol leren als uitgangspunt

Betekenisvol leren staat centraal in de praktijk van 10-14. Daarom werken ze met ‘kernconcepten’: vier thema’s per jaar waarin vakken en projecten samenkomen. “Veel van onze lessen bouwen we daaromheen. We combineren vakken en maken het zo concreet mogelijk.”, zegt Dianne. 

Zoals een project waarbij leerlingen met een klein budget een onderneming starten en de opbrengst doneren aan een goed doel. “Ze leren samenwerken, plannen, reflecteren en hun kwaliteiten inzetten. Én ze begrijpen waarom ze dat doen.” 

Eigenaarschap in de praktijk

Leerlingen krijgen dus veel ruimte om zelf richting te geven aan hun leerproces. “Zo leren ze onder andere hoe ze hulp moeten vragen als iets niet lukt. Dat is een belangrijke stap in eigenaarschap.” Ook op andere vlakken nemen leerlingen initiatief. “Een tijd terug kwam een groepje met het idee om een Halloween-feest te organiseren op school. Dan zeggen wij: kom maar met een plan.” Docenten begeleiden leerlingen natuurlijk, maar ruimte voor eigen inbreng is minstens zo belangrijk. 

“Waar sta je, wat heb je geleerd en wat wil je nog ontwikkelen?
Simullise helpt om dat concreet te maken”

In het zichtbaar maken van die ontwikkeling, speelt Simulise een centrale rol. Leerlingen verzamelen hier hun werk, reflecties en feedback. “Voor vrijwel alle vakken gebruiken we het portfolio. Opdrachten, verslagen en foto’s van projecten vormen de basis voor coachgesprekken.” 

Tijdens die momenten bespreken leerlingen samen met hun coach de voortgang. “Waar sta je, wat heb je geleerd en wat wil je nog ontwikkelen? Simulise helpt om dat concreet te maken.” Ook ouders worden er actief bij betrokken. “Leerlingen bereiden hun portfoliogesprek zelf voor en laten zien waar ze trots op zijn. Ouders krijgen zo echt inzicht in het leerproces.”

Voor leerlingen is het werken met Simulise inmiddels normaal. “Ze bedenken zelf om een foto van een gemaakte opdracht in hun portfolio te zetten.” Toch blijft begeleiding onmisbaar. “Hoewel het een gewoonte is om opdrachten in te leveren op Simulise, moeten we ze wel helpen herinneren aan het kijken naar de verkregen feedback van de docenten.”

Een bewuste keuze voor flexibiliteit en inzicht

“Simulise is een totaalpakket: leerlingen kunnen opdrachten inleveren, feedback krijgen en ook zelf dingen toevoegen waar ze trots op zijn. Dat geeft een rijk beeld.” Omdat ze met een klein team werken, wist iedereen snel hoe het portfolio werkt. De implementatie verliep dan ook soepel. Dianne vindt dat er goed wordt meegedacht vanuit Simulise. “Ze nemen suggesties serieus en als iets niet werkt, zoeken we samen naar een oplossing.”

“Simulise is een totaalpakket: leerlingen kunnen opdrachten inleveren, feedback krijgen en ook zelf dingen toevoegen waar ze trots op zijn.
Dat geeft een rijk beeld.”

Wat leerlingen meenemen

Hoewel het portfolio niet altijd meegaat naar een vervolgschool, zit de echte waarde in wat leerlingen leren over zichzelf. “Het belangrijkste is dat ze leren nadenken over hun eigen ontwikkeling. Dat ze weten wat ze kunnen en waar ze naartoe willen.” En om mogelijk te maken, blijkt de onderwijsvorm van 10-14 en het portfolio van Simulise een gouden combinatie.