Vaardighedenonderwijs? Je hoeft het wiel niet zelf uit te vinden!

Hans van Vlaanderen
Door Hans van Vlaanderen
2 weken geleden

Vaardighedenonderwijs? Je hoeft het wiel niet zelf uit te vinden!

In deze tijd van snelle veranderingen is het noodzakelijk dat leerlingen en studenten naast kennis vaardigheden ontwikkelen. Maar hoe pas je vaardighedenonderwijs in binnen je bestaande onderwijs? Wat heb je daarvoor nodig? En wat vraagt dat van de school?

Elise Sivertsen is onderwijskundige bij Simulise en helpt scholen dagelijks bij het beantwoorden van deze vragen. Ze geeft praktische trainingen aan docenten over de invoering van vaardighedenonderwijs en het werken met portfolio’s en geeft advies aan managementteams over de implementatie daarvan. In dit interview vertelt ze hier meer over.

Op welke manier ondersteunt Simulise scholen bij vaardighedenonderwijs?

‘Om te beginnen heeft Simulise een gebruikersvriendelijk platform ontwikkeld waarin leerlingen en studenten hun portfolio en de ontwikkeling van hun vaardigheden kunnen bijhouden. In principe kunnen docenten en studenten hiermee zelfstandig werken. Maar veel docenten vinden het fijn als ze tijdens een training wegwijs worden gemaakt in het platform en meer leren over vaardighedenonderwijs. Daarom geef ik verschillende trainingen op scholen.

Dat klinkt als een behoorlijke klus dus?

‘Dat valt reuze mee. Ik begin met het stellen van vragen en kijk naar wat een school wil bereiken, hoe ze dat willen aanpakken, welke stappen ze al hebben gedaan en welke nog ontbreken. Vervolgens werk ik een implementatieplan uit. Belangrijk is dat deze precies aansluit bij de visie en identiteit van de school.’

Wat voor trainingen geef je op een school?

‘Ik geef trainingen aan docenten en aan beheerders. Elke training pas ik aan aan wat de school wil. Soms willen docenten gewoon weten hoe het platform werkt, wat de mogelijkheden zijn en waar de knoppen zitten. Sommige scholen werken vooral met portfolio’s, anderen willen vooral vaardigheden inzichtelijk maken.

Tijdens de training voor beheerders neem ik deelnemers stap voor stap mee in alle inrichtingsvragen. Welke competentiediagrammen wil je zien? Wat mogen leerlingen van elkaar bekijken? Afhankelijk van wat de school wil, geef ik tips over de inrichting van het platform.’

Maakt het per schooltype uit hoe je met het platform werkt?

‘Ja, ook daar hou ik rekening mee. Een docent op een hogeschool zal het platform anders inzetten dan een docent in het voortgezet onderwijs. Een docent in het voortgezet onderwijs zal leerlingen meer sturen. Van studenten in het hoger onderwijs verwacht je natuurlijk meer verantwoordelijkheid dan van een brugklasser. Een student heeft bijvoorbeeld meer regie over zijn portfolio en kiest zelf aan welke vaardigheid hij wil werken. Maar – wil ik er meteen bijzeggen – als je een brugklasser meeneemt in het “vaardigheden-denken”, dan zal hij in de bovenbouw misschien zelf aangeven dat hij “kritische denkvaardigheden’ wil ontwikkelen.’

Merk je grote verschillen tussen docenten of scholen?

‘Ja, zeker! De ene docent is digitaal vaardiger dan de ander. En de een wil geholpen worden waar hij vastloopt en de ander gaat liever zelf op onderzoek uit. Ook scholen zijn verschillend. Op de ene school is er veel begeleiding nodig omdat er ook een cultuurverandering gaande is. Op de andere school weet men al precies waar het heen moet, maar willen docenten heel praktisch weten hoe ze met het platform met rubrics en vaardigheden kunnen werken. En ik kom ook op scholen waar ze vastlopen of het nog niet precies weten.’

Hoe begeleid jij scholen bij deze ontwikkelingen?

‘Meestal ga ik eerst naar een school voor een intake om te kijken waar de school staat. Bij de ene school voldoet een training voor docenten en een training voor beheerders. Scholen die nog niet precies weten wat ze willen, bied ik een begeleidingstraject op maat aan. Ik stel dan een plan op, waarin bijvoorbeeld ook een sessie met het managementteam zit om een visie te formuleren en te kijken hoe je alle hoofden dezelfde kant uit krijgt. En begeleid ik daarnaast het docententeam bij het ontwikkelen van rubrics voor specifieke vaardigheden.’

Heb je tips voor scholen die met vaardighedenonderwijs aan de slag willen?

‘Zeker!

  1. Begin klein, bijvoorbeeld in een aantal klassen en laat vervolgens zien dat het werkt.
  2. Werk vanuit een visie.
  3. Zorg voor een werkgroep die de kar trekt en ook de ruimte en tijd krijgt.
  4. Ga eens bij een school kijken waar met vaardighedenonderwijs wordt gewerkt.’

Meer weten?

Wil je begeleiding bij het ontwikkelen van je onderwijsvisie en het implementeren van vaardighedenonderwijs? Met de begeleidingstrajecten en workshops van onze onderwijskundigen hoef je het wiel niet zelf uit te vinden. Bekijk alle mogelijkheden op www.learninginmotion.nl.

Interview door: Maartje Nix

Hans van Vlaanderen

Hans van Vlaanderen

Schrijf je in voor onze updates!

We informeren je over Simulise en andere ontwikkelingen
bijvoorbeeld rondom vaardigheden en het Plusdocument.